Edukacja

Jakie studia nalezy skończyć, by zostać tłumaczem przysięgłym?

Tematem szeroko omawianym przy okazji rozmów na temat pracy tłumaczy jest to, jakie studia musi skończyć przyszły tłumacz przysięgły. Okazuje się, że wymogi wobec tego są konkretnie ustalone, zaś kandydaci na terenie całej Polski mają sporo możliwości podjęcia się kształcenia.

Z uwagi na charakterystykę tego zawodu, wymagania formalno-prawne i wszystkie inne ustalenia, bardzo często pada pytanie, jakie studia należy skończyć, aby zostać tłumaczem przysięgłym. Warunki pełnienia tej funkcji ustalane są w Rozporządzeniach Ministra Sprawiedliwości, które dokładnie określają zakres jego pracy, stawki pobierane za wykonywane usługi i inne warte uwagi szczegóły.

Tłumacz przysięgły – jakie studia?

Odpowiedź brzmi następująco: konieczne jest ukończenie studiów magisterskich. We wszystkich podawanych wymaganiach jasno jest wskazane, że studia licencjackie nie będą wystarczające, dlatego konieczne jest ukończenie drugiego stopnia edukacji wyższej. Niegdyś pracę w tym zawodzie mogły otrzymać jedynie osoby, które miały wykształcenie filologiczne i lingwistyczne, jednak warunki te uległy zmianie.

W obecnym stanie prawnym krąg osób, które mogą nabyć uprawnienia zawodowe został poszerzony. W art. 2 par. 5 Ustawy z 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego wskazane jest, że:

Tłumaczem przysięgłym może być osoba fizyczna, która ukończyła magisterskie studia wyższe na kierunku filologia lub ukończyła magisterskie studia wyższe na innym kierunku i studia podyplomowe w zakresie tłumaczenia, odpowiednie dla danego języka.

Ponadto, obok wymagań względem studiów na tłumacza przyszłego, Ustawa o tym zawodzie wskazuje pięć innych czynników, które należy spełnić. Musi być to osoba fizyczna, która:

  • posiada obywatelstwo polskie, innego państwa Unii Europejskiej lub państw członkowskich EFTA;

  • posiada pełną zdolność do czynności prawnych;

  • zna język polski;

  • nie była karana za umyślne przestępstwa skarbowe czy nieumyślne przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu obrotu gospodarczego;

  • zdała egzamin z umiejętności tłumaczenia z języka polskiego na obcy i odwrotnie.

Jakie studia na tłumacza przysięgłego? Przykłady

  1. Lingwistyczna Szkoła Wyższa, Podyplomowe Studium Tłumaczy Przysięgłych

Stołeczna szkoła oferuje naukę w czterech językach: angielskim, niemieckim, rosyjskim i ukraińskim. Edukacja dwa przez dwa semestry i w ich trakcie kandydaci są przygotowywani do pracy w charakterze tłumacza przysięgłego. Wymogiem jest posiadanie dyplomu ukończenia studiów wyższych
na dowolnym kierunku, a także biegła znajomość jednego z powyższych języków. Dodatkowo oferta zakłada przygotowanie słuchaczy do egzaminu państwowego na tłumacza przysięgłego
w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Program studiów obejmuje teorię i pragmatykę przekładu dokumentów poświadczonych, analizę translatoryczną tekstu, podstawy prawa polskiego i prawa danego obszaru językowego, metodologię przekładu sądowego, język prawny i prawniczy, a także stylistykę języka polskiego.

  1. Wyższa Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tichnera

Studia podyplomowe z zakresu tłumaczeń przysięgłych i specjalistycznych, przygotowujące słuchaczy do egzaminu państwowego na tłumacza przysięgłego organizowanego przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Studia dają możliwość praktycznego zapoznania się ze specyfiką tłumaczeń uwierzytelnionych, zaś student przygotowuje się do pracy tłumacza pisemnego i ustnego tekstów specjalistycznych. Studia kształcą ponadto umiejętność wykorzystywania komputerowych programów wspomagających tłumaczenia specjalistyczne (Trados).

Zajęcia prowadzone są przez praktyków przekładu tekstów specjalistycznych, zarówno ustnych jak
i pisemnych, w tym tłumaczy przysięgłych legitymujących się państwowym egzaminem zaliczonym
w ciągu ostatnich trzech lat. Studia nie tylko przygotowują do pracy jako tłumacz przysięgły, ale także kształcą umiejętności użycia programów wspomagających tłumaczenia, a także wprowadzają w świat tłumaczeń specjalistycznych (pisemnych i ustnych) takich jak ekonomiczne, prawne i prawnicze, prasowe.

  1. Wyższa Szkoła Języków Obcych Poznań

Grupami docelowymi są absolwenci studiów filologicznych pierwszego i drugiego stopnia chcący podjąć pracę tłumaczy w biurach tłumaczy bądź w przedsiębiorstwach jako „wolni strzelcy” lub stali pracownicy, a także czynni zawodowo absolwenci innych kierunków studiów pierwszego i drugiego stopnia chcący poszerzyć swoją kompetencję językową i zapoznać się z warsztatem pracy tłumacza w celu podniesienia swoich kompetencji związanych z wykonywaną pracą (np. w firmach zagranicznych z siedzibą w Polsce). W przypadku większej liczby zainteresowanych z danej firmy możliwe jest opracowanie specjalistycznego kursu dedykowanego potrzebom i wymaganiom danej organizacji

Program studiów podyplomowych z zakresu tłumaczenia obejmuje 180 godzin kontaktowych godzin zajęć, z których nie mniej niż 75% to zajęcia praktyczne, poświęcone czynnemu ćwiczeniu technik i umiejętności tłumaczeniowych. Założeniem programu jest również praca własna słuchaczy obejmująca ćwiczenia indywidualne i grupowe z zakresu tłumaczenia oraz samokształcenie.

  1. Uniwersytet Humanistyczno-Społeczny Wrocław

Adresatami są osoby zainteresowane pracą w charakterze tłumacza przysięgłego; absolwenci studiów filologicznych, absolwenci studiów z dziedzin ścisłych zajmujący się tłumaczeniem, osoby pracujące
z tzw. językiem oraz w języku branżowym. Specjalizacja poświęcona jest specyfice pracy tłumacza przysięgłego zarówno z teoretycznego jak i praktycznego oraz technicznego punktu widzenia. Zajęcia prowadzone m.in. przez praktykujących tłumaczy przysięgłych.

Celem studiów jest zapoznanie uczestników z obowiązującymi normami prawnymi regulującymi wykonywanie zawodu tłumacza, zapoznanie uczestników z normami zwyczajowymi i konwencjami tłumaczeniowymi w pracy tłumacza przysięgłego, wykształcenie praktycznych umiejętności tłumaczenia materiałów oraz dokumentów z szerokiego zakresu tłumaczeń specjalistycznych: dokumentów sądowych, prawnych, umów handlowych, a także certyfikatów, zaświadczeń i tym podobnych, przygotowanie do stworzenia własnego warsztatu pracy, z uwzględnieniem zasobów niezbędnych do wykonywania zawodu, takich jak bazy danych, korpusy czy narzędzia komputerowe wspomagające pracę tłumacza (CAT Tools), a także estetyka tłumaczenia oraz wykształcenie dobrych nawyków we współpracy ze zleceniodawcami.